<strong>Κατάφωρη κοινωνική και οικονομική αδικία για χιλιάδες συνταξιούχους σχετικά με τις συντάξεις χηρείας του πρώην ΟΓΑ και με την οικονομική ενίσχυση βαριάς αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ</strong>

Κατάφωρη κοινωνική και οικονομική αδικία για χιλιάδες συνταξιούχους σχετικά με τις συντάξεις χηρείας του πρώην ΟΓΑ και με την οικονομική ενίσχυση βαριάς αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ

Κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους Υπουργούς Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας κατέθεσε ο Βουλευτής Αχαΐας και Τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ Ανδρέας Παναγιωτόπουλος με την συνυπογραφή (12) δώδεκα βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ- ΠΣ αναδεικνύοντας μια χρόνια και κατάφωρη κοινωνική αδικία που αφορά χιλιάδες επιζώντες συζύγους συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ, κυρίως ηλικιωμένες γυναίκες της υπαίθρου.

Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, παρά το ενιαίο πλαίσιο που θεσπίστηκε με τον ν. 4387/2016 για τις συντάξεις λόγω θανάτου και την καθιέρωση κατώτατου ορίου σύνταξης χηρείας που από 1.1.2025 ανέρχεται στα 436,40 ευρώ, οι συντάξεις χηρείας του πρώην ΟΓΑ για θανάτους πριν τις 13.5.2016 εξακολουθούν να διέπονται από παρωχημένες καταστατικές διατάξεις. Το αποτέλεσμα είναι επιζώντες σύζυγοι να λαμβάνουν εξαιρετικά χαμηλά ποσά που μπορεί να φτάνουν μόλις τα 80 ευρώ ανά μήνα, χωρίς καμία πρόβλεψη κατώτατου ορίου προστασίας.

Η διαφοροποίηση αυτή, που βασίζεται αποκλειστικά στην ημερομηνία θανάτου του ασφαλισμένου, δημιουργεί σοβαρή ανισότητα μεταξύ δικαιούχων και αντίκειται στις θεμελιώδεις αρχές της ισότητας, της κοινωνικής αλληλεγγύης και του κοινωνικού κράτους δικαίου.

Παράλληλα, η ερώτηση αναδεικνύει κι ένα δεύτερο, εξίσου σοβαρό πρόβλημα: το ισχύον πλαίσιο της οικονομικής ενίσχυσης βαριάς αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ αποκλείει άτομα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω μόνο και μόνο επειδή λαμβάνουν σύνταξη, ανεξαρτήτως ύψους. Έτσι, επιζώντες σύζυγοι με εξαιρετικά χαμηλές συντάξεις χηρείας του πρώην ΟΓΑ στερούνται αδικαιολόγητα της ενίσχυσης, παρότι βρίσκονται σε συνθήκες ακραίας οικονομικής ευαλωτότητας.

Οι βουλευτές καλούν την κυβέρνηση να προχωρήσει στη θέσπιση κατώτατου ορίου σύνταξης λόγω θανάτου και για τις συντάξεις χηρείας του πρώην ΟΓΑ προ του 2016 ώστε να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης. Ζητούν επίσης την άμεση προσαρμογή των κριτηρίων, ώστε η λήψη πολύ χαμηλής σύνταξης να μην αποτελεί λόγο αποκλεισμού από την ενίσχυση βαριάς αναπηρίας, αποκαθιστώντας μια προφανή κοινωνική αδικία εις βάρος των πιο ευάλωτων πολιτών.

Η κυβέρνηση καλείται να δώσει άμεσες και ουσιαστικές απαντήσεις και να προχωρήσει στις αναγκαίες νομοθετικές παρεμβάσεις, ώστε να διασφαλιστεί η αξιοπρεπής διαβίωση των χαμηλοσυνταξιούχων χηρείας και των ατόμων με βαριά αναπηρία.

Ακολουθεί η ερώτηση:

Αθήνα, 23 Δεκεμβρίου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους  κ.κ.  Υπουργούς

Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης

Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας

Θέμα: Θέσπιση κατωτάτου ορίου σύνταξης λόγω θανάτου για συζύγους συνταξιούχων του πρώην ΟΓΑ θανόντων προ της 13.5.2016 και ανάγκη ρύθμισης των κριτηρίων χορήγησης της οικονομικής ενίσχυσης βαριάς αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ

Με τις διατάξεις του ν. 4387/2016 καθιερώθηκε ενιαίο πλαίσιο χορήγησης συντάξεων λόγω θανάτου, καθώς και κατώτατο ποσό σύνταξης χηρείας με βάση την εθνική σύνταξη (ν. 4499/2017), το οποίο από 1.1.2025 ανέρχεται στα 436,40 ευρώ. Ωστόσο, για τους συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ των οποίων ο θάνατος επήλθε πριν την 13.5.2016 εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι παλαιές καταστατικές διατάξεις, με αποτέλεσμα οι επιζώντες σύζυγοι να λαμβάνουν το ήμισυ της κύριας σύνταξης, εξαιρουμένου του βασικού ποσού, και μόνο εφόσον δεν έχουν άλλη σύνταξη. Το σημαντικότερο απ’ όλα δεν προβλέπεται κανένα κατώτατο όριο προστασίας με συνέπεια χιλιάδες ηλικιωμένες χήρες στην ύπαιθρο να ζουν με επιδόματα χηρείας που υπολείπονται ακόμη και του ελάχιστου επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Η διαφοροποίηση αυτή, η οποία βασίζεται αποκλειστικά στην ημερομηνία θανάτου του ασφαλισμένου, δημιουργεί κατάφωρη ανισότητα και αντίκειται στις συνταγματικές αρχές της ισότητας, της κοινωνικής αλληλεγγύης και του κοινωνικού κράτους δικαίου.

Παράλληλα, το ισχύον πλαίσιο χορήγησης της οικονομικής ενίσχυσης βαριάς αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ αποκλείει από την ενίσχυση άτομα που λαμβάνουν σύνταξη, ανεξαρτήτως ύψους. Αυτό οδηγεί στο παράδοξο αποτέλεσμα επιζώντες σύζυγοι με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω να στερούνται την ενίσχυση, ακόμη και όταν η σύνταξη χηρείας προ του 2016 είναι εξαιρετικά χαμηλή. Ενώ ο νομοθέτης έχει ήδη αναγνωρίσει ότι ο αποκλεισμός σε περιπτώσεις πολύ χαμηλών παροχών είναι κοινωνικά άδικος –όπως αποδεικνύεται από τις εξαιρέσεις για ανασφάλιστους υπερήλικες και τέκνα με πολύ μικρά επιδόματα– δεν έχει προχωρήσει σε αντίστοιχη ρύθμιση για τους χαμηλοσυνταξιούχους χηρείας του πρώην ΟΓΑ.

Ερωτώνται  οι κ.κ.  Υπουργοί

  1. Προτίθεται η κυβέρνηση να προχωρήσει στη θέσπιση κατωτάτου ορίου σύνταξης λόγω θανάτου και για τις συντάξεις χηρείας του πρώην ΟΓΑ προ της 13.5.2016, ώστε να αντιστοιχούν τουλάχιστον στο πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης, δηλαδή στα 436,40 ευρώ για το έτος 2025, ώστε να διασφαλιστεί η νομοθετική ισότητα και να αποφευχθούν κοινωνικές ανισότητες;
  2. Θα προσαρμοστούν τα κριτήρια χορήγησης της οικονομικής ενίσχυσης βαριάς αναπηρίας του ΟΠΕΚΑ, ώστε η λήψη εξαιρετικά χαμηλής σύνταξης (όπως οι συντάξεις χηρείας ΟΓΑ προ του 2016) να μην αποτελεί λόγο αποκλεισμού για άτομα με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω;

Οι Ερωτώντες  Βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Γαβρήλος Γιώργος

Νοτοπούλου Κατερίνα

Καλαματιανός Διονύσιος

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Δούρου Ειρήνη

Κασιμάτη Νίνα

Μαμουλάκης Χάρης

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Παπαηλιού Γιώργος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος

<strong>Χιλιάδες οικογένειες εκτός επιδομάτων με την Κυβέρνηση χωρίς σχέδιο για το δημογραφικό</strong>

Χιλιάδες οικογένειες εκτός επιδομάτων με την Κυβέρνηση χωρίς σχέδιο για το δημογραφικό

Την ώρα που τα νοικοκυριά δοκιμάζονται από την ακρίβεια, τον πληθωρισμό και τη συνεχή μείωση της αγοραστικής τους δύναμης, η κυβέρνηση επιλέγει να συρρικνώνει ακόμη περισσότερο τα ελάχιστα μέτρα στήριξης των οικογενειών, οδηγώντας χιλιάδες παιδιά και γονείς σε αδιέξοδο.

Με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τις Υπουργούς Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας και Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης, ο Βουλευτής Αχαΐας και Τομεάρχης Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ανδρέας Παναγιωτόπουλος με την συνυπογραφή δώδεκα (12) βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ –ΠΣ  ζητά απαντήσεις και άμεσες ενέργειες για την τραγική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί γύρω από το επίδομα παιδιού (Α21) του ΟΠΕΚΑ και το πρόγραμμα παιδικών κατασκηνώσεων της ΔΥΠΑ.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, μέσα σε ένα χρόνο, μία στις πέντε οικογένειες έχει αποκλειστεί από το επίδομα παιδιού, ενώ αυτό παραμένει παγωμένο από το 2018, χωρίς καμία αναπροσαρμογή στον πληθωρισμό. Στις παιδικές κατασκηνώσεις, με προϋπολογισμό καθηλωμένο στα 35 εκατ. ευρώ και με εισοδηματικά κριτήρια που δεν έχουν επικαιροποιηθεί από το 2022, 15.000 παιδιά έμειναν εκτός προγράμματος φέτος, παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες.

Η πραγματικότητα αυτή, σε μια χώρα που μαστίζεται από τη δημογραφική κρίση, τη μείωση και γήρανση του πληθυσμού και όπου το 27% του πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού (ΕΛΣΤΑΤ 2024), αποτυπώνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την απουσία σοβαρής δημογραφικής και προνοιακής πολιτικής.

Οι βουλευτές καλούν την κυβέρνηση να απαντήσει γιατί μειώθηκαν τόσο δραματικά οι δικαιούχοι του Α21, αν πρόκειται να αυξηθούν οι δικαιούχοι και το ποσό του επιδόματος, αν θα επικαιροποιηθούν τα εισοδηματικά όρια και γιατί δεν αυξάνεται ο προϋπολογισμός των κατασκηνώσεων ώστε να καλυφθούν όλες οι αιτήσεις.

Η κοινωνία και οι οικογένειες δεν αντέχουν άλλο τον εμπαιγμό και τα ψίχουλα επιδοματικής πολιτικής.  Απαιτούνται ουσιαστικά και μόνιμα μέτρα στήριξης για τα παιδιά και  τους γονείς που να αφορούν τόσο τα επιδόματα όσο και τις κοινωνικές υποδομές.

Ακολουθεί η ερώτηση:

Αθήνα, 27 Αυγούστου 2025

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τις κ. κ. Υπουργούς

-Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας,

-Εργασίας & Κοινωνικής Ασφάλισης

Θέμα: Ανάγκη για άμεση στήριξη των οικογενειών εξαιτίας του μαζικού αποκλεισμού οικογενειών από το επίδομα παιδιού (Α21) και τις παιδικές κατασκηνώσεις

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας που δημοσιοποίησε η Ανώτατη Συνομοσπονδία Πολυτέκνων Ελλάδος (ΑΣΠΕ), το επίδομα παιδιού (Α21) του ΟΠΕΚΑ παρουσιάζει δραματική μείωση στους δικαιούχους. Συγκεκριμένα, οι οικογένειες που το λαμβάνουν μειώθηκαν από 604.293 τον Μάιο του 2024 σε μόλις 488.735 τον Μάιο του 2025, δηλαδή πάνω από 19% λιγότεροι δικαιούχοι μέσα σε έναν χρόνο. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μία (1) στις πέντε (5) οικογένειες να μένουν εκτός του επιδόματος παιδιού.

Την ίδια στιγμή, το επίδομα παιδιού παραμένει «παγωμένο» από το 2018, χωρίς καμία προσαρμογή ούτε καν στον πληθωρισμό, με αποτέλεσμα να χάνει συνεχώς την αγοραστική του αξία. Η ΑΣΠΕ καταγγέλλει ότι επιπλέον υπολογίζεται λανθασμένα ως εισόδημα, γεγονός που στερεί από οικογένειες την πρόσβαση και σε άλλες παροχές, όπως τα vouchers βρεφονηπιακών σταθμών τα οποία και αυτά έχουν πλέον χαμηλή αξία.

Παράλληλα, αρχές Ιουνίου, η ΔΥΠΑ ανακοίνωσε τα προσωρινά αποτελέσματα του προγράμματος κατασκηνώσεων παιδιών. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος παραμένει καθηλωμένος στα 35 εκατ. ευρώ τα τελευταία χρόνια, με επιταγή αξίας μόλις 500 ευρώ. Τα εισοδηματικά κριτήρια δεν έχουν επικαιροποιηθεί τουλάχιστον από το 2022, με αποτέλεσμα χιλιάδες παιδιά να μένουν εκτός για ελάχιστες διαφορές στο εισόδημα. Έτσι, ενώ η κυβέρνηση είχε ανακοινώσει 70.000 δικαιούχους, επιταγές δόθηκαν σε μόλις 66.500 παιδιά, αφήνοντας 15.000 παιδιά εκτός.

Επειδή σύμφωνα με το Γραφείο του Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, ο ΟΠΕΚΑ κατέβαλε 645 εκατ. ευρώ το α’ τρίμηνο του 2025, μειώνοντας τη δαπάνη για επιδόματα κατά 31 εκατ. ευρώ μέσα σε ένα έτος ως απόρροια της ανόδου των ονομαστικών εισοδημάτων του 2024 με αποτέλεσμα δύο (2) στους δέκα (10) δικαιούχους να έχουν χάσει το επίδομα τους.

Επειδή το επίδομα παιδιού διαδραματίζει καίριο ρόλο στη στήριξη των οικογενειών και την κάλυψη των βασικών αναγκών ανατροφής και διατροφής των παιδιών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένου κόστους ζωής με την ακρίβεια και τον πληθωρισμό να πλήττουν σφοδρά τα νοικοκυριά.

Επειδή η μείωση των δικαιούχων σε δύσκολες για τις οικογένειες συνθήκες διαβίωσης αποτυπώνει την έλλειψη ουσιαστικής οικογενειακής και δημογραφικής πολιτικής η οποία είναι κρίσιμη και επείγουσα αν λάβουμε υπόψη ότι η Ελλάδα μαστίζεται σήμερα από τη μείωση και γήρανση του πληθυσμού της

Επειδή με βάση τα στοιχεία της Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών 2024 της ΕΛΣΤΑΤ, o πληθυσμός που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ανέρχεται περίπου στο 27% του πληθυσμού της Χώρας, γεγονός που υποδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο του κράτους στην στήριξη των εισοδημάτων των οικογενειών

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

  1. Σε ποιες ενέργειες σκοπεύει να προβεί η κυβέρνηση ώστε να αντιστραφεί η δραματική μείωση των δικαιούχων του επιδόματος παιδιού (Α21);
  2. Προτίθεται να προχωρήσει σε αύξηση του ποσού του επιδόματος, τουλάχιστον με βάση τον πληθωρισμό, και στην άμεση κατάργηση της προσμέτρησής του ως εισοδήματος;
  3. Γιατί παραμένει καθηλωμένος ο προϋπολογισμός του προγράμματος κατασκηνώσεων παιδιών της ΔΥΠΑ, όταν με μόλις 5 εκατ. ευρώ επιπλέον θα μπορούσε να καλυφθεί το σύνολο των αιτήσεων;
  4. Σκοπεύει να αναπροσαρμόσει τα εισοδηματικά όρια σε όλα τα προγράμματα κοινωνικής στήριξης, ώστε να μην αποκλείονται οικογένειες για μικρές διαφορές στο δηλωθέν εισόδημα;
  5. Πότε θα παρουσιάσει η κυβέρνηση ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δημογραφικής και οικογενειακής πολιτικής με πραγματικά μέτρα στήριξης των οικογενειών και ιδίως των τριτέκνων πέρα από αποσπασματικές και αμιγώς επιδοματικές πολιτικές όπως κάνει στο πρόσφατο σ/ν  «Κοινωνική αντιπαροχή, κοινωνική μίσθωση, τρίτεκνη ιδιότητα και άλλες διατάξεις»  αρμοδιότητας του Υπουργείου κοινωνικής συνοχής και οικογένειας;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Παναγιωτόπουλος Ανδρέας

Ακρίτα Έλενα

Βέττα Καλλιόπη

Γαβρήλος Γεώργιος

Γιαννούλης  Χρήστος

Δούρου Ειρήνη( Ρένα)

Ζαμπάρας Μιλτιάδης

Κόκκαλης Βασίλειος

Μπάρκας Κωνσταντίνος

Νοτοπούλου Αικατερίνη

Παπαηλιού Γεώργιος

Τσαπανίδου Πόπη

Ψυχογιός Γιώργος